Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan 16 maddelik "Mekke Anlaşması", onaylanmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunuldu. Üç ülkeyi "Çekirdek Taraflar" olarak tanımlayan metin; egemenlik ve toprak bütünlüğü temelinde taraflardan birine yapılan askeri saldırıyı hepsine yapılmış sayan müşterek savunma yükümlülüğü getiriyor. TBMM Dışişleri Komisyonu'nda ele alınacak olan kanun teklifi, ardından Genel Kurul gündemine sevk edilecek.
"Birine Yapılan Saldırı Hepsine Yapılmış Sayılacak"
Anlaşmanın en kritik unsurlarından biri olan 2. maddeye göre; taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı ya da askeri saldırganlık, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilecek. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı çerçevesinde şekillendirilen madde uyarınca, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkanlar da dahil olmak üzere mevcut tüm imkanlarla derhal destek sağlanacak.
Savunma Sanayiinde Ortak Üretim ve Teknoloji Transferi
Anlaşma, askeri ortaklığın yanı sıra savunma sanayii alanında derin bir iş birliğini kapsıyor. Belirlenen çerçevede taraflar; savunma alanında ortak üretim gerçekleştirecek, ileri teknoloji gerektiren alanlarda ortak Ar-Ge ve inovasyon projeleri yürütecek. Barışta, savaşta ve olağanüstü hallerde mühimmat, silah, yakıt ve yedek parça tedarikini içeren kapsamlı bir lojistik destek mekanizması kurulacak.
Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Kuruluyor
İttifakın kurumsal omurgasını oluşturmak amacıyla Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" ihdas edilecek. Komite yılda en az iki kez toplanacak, liderler ise gerekli görüldüğünde yılda bir kez bir araya gelecek. Suudi Arabistan'ın ev sahipliği yapacağı daimi sekretaryanın ilk Genel Sekreteri Pakistan vatandaşı olacak. Yeni ülkelerin katılımı ise yalnızca "Çekirdek Tarafların" oydaşmasıyla mümkün olabilecek.
Güvenli Kanallardan İstihbarat Paylaşımı ve 10 Yıllık Taahhüt
Anlaşmanın 9. ve 13. maddeleri terörle mücadele ve istihbarat alanındaki iş birliğini düzenliyor. Güvenli kanallar üzerinden bilgi paylaşımı yapılırken, gizlilik dereceli belgeler üçüncü taraflarla paylaşılamayacak. Süresiz olarak hazırlanan anlaşmada taraflar, yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde hazırlanan metinde, olası yorum farklılıklarında İngilizce metin esas alınacak.
